منقولست كه سلطان اسمعيل روزى سوار شد با خدم و حشم ، و مؤذن بر مناره بانگ نماز آغاز كرد ، سلطان با خود گفت : حضرت خداوند را عز و جل ياد كنند ، و من مركب رانم بىادبى باشد ، عنان بازكشيد و توقف فرمود ، و جواب بانگ نماز گفت ، بعد از وفات او را بخواب ديدند ، و از حال او پرسيدند ، فرمود : خداوند سبحانه مرا آمرزيده است ، با آن تعظيم و تواضع كه كردم ، و والد او الامير احمد ابن سامان هم عالم بوده است ، و حديث از سفيان بن عيينه « 1 » و اسمعيل بن عيينه « 2 » و يزيد بن هرون « 3 » و غير ايشان روايت مىكند ، و وفات او در فرغانه است ، در سنهء خمسين و مأتين ( 250 ) و سلطان اسمعيل را دو برادر بود ، يكى ابو الحسن نصر ابن احمد و او نيز عالم بود و از اهل حديث ، وفات او در جمادى الآخرهء سنهء تسع و سبعين و مأتين ( 279 ) بوده است ، و برادر ديگر ابو يعقوب اسحق بن احمد حاكم بخارا بود ، و او نيز از اهل علم بود ، وفات او در قهندز « 4 » بخارا بود ، در حالتى كه محبوس بود ، در صفر سنهء احدى و ثلثمائه ( 301 ) ، و فرزند پادشاه اسمعيل ، ابو نصر احمد بن اسمعيل را غلامان او شهيد كردند در فربر « 5 » بر كنار جيحون در جمادى

--> ( 1 ) - ابو محمد سفيان بن عيينة الهلالى الكوفى ( 107 - 198 ) از علماى بزرگ حديث است . « دائرة المعارف فريد وجدى » ( 2 ) - سفيان بن عيينه را نه برادر بوده است كه چهار تن از آنان محدث بوده‌اند . شايد اسمعيل يكى از آن چهار تن باشد . ( 3 ) - ابو خالد يزيد بن هارون ، مولى بنى سليم ، از مردم بخارا و از زهاد محدثين است . ولادتش بسال 110 يا 118 و وفاتش در سنهء 206 بوده است . « لغت‌نامه » وى هميشه از وضوى نماز خفتن ، نماز بامداد گزاردى يكى از ثقات گويد كه ويرا در خواب ديدم ، پرسيدم كه حقتعالى با تو چه كرد ؟ گفت اگرچه بيامرزيد ، اما عتاب بسيار نيز كرد ، گفتم بچه سبب ؟ گفت از من پرسيد كه تو از جرير بن عثمان حديث روايت كرده‌يى ؟ گفتم بارآلها من او را نيك ميدانستم ، گفت او بغض على بن ابى طالب ( ع ) داشت ، نيك نباشد و هركه او را نيك داند هم نيك نباشد ، « هفت اقليم » ( 4 ) - قهندز ، بضم اول و دوم و چهارم ؛ معرب كهندژ است . « آنندراج » ( 5 ) - فربر ، بكسر اول و فتح ثانى و سكون ثالث و رابع و بگفتهء بعضى بفتح اول : شهركى باشد بين جيحون و بخارا معروف برباط طاهر بن على و فاصله‌اش تا جيحون يكفرسنگ است ، « انساب سمعانى » در نسخهء ما ( فربز ) نوشته شده و غلط كاتب است .